Vyakula vikuu ni aina ya chakula ambacho huliwa kwa wingi. Hii ni kutokana na urahisi wa kupatikana au kwa sababu za kitamaduni. Ni chakula kinachopatikana kwa bei nafuu kwa sababu ya wingi wake. Inatoa mahitaji mengi ya chakula cha kila siku cha mtu. Takriban duniani kote, watu wana vyakula vya asili kulingana na aina ya chakula kinachopatikana kwa wingi katika eneo hilo.

Ulimwenguni kote, watu hula chakula kimoja cha bei rahisi karibu kila mlo. Chakula hutofautiana kulingana na eneo, watu wengine hutumia wali kwa wingi, wengine ndizi, wengine ugali, mihogo, viazi na kadhalika. Kwa ufupi, kila jamii hula chakula kingi kinachopatikana katika mazingira yao na kukifanya kuwa chakula cha asili. Chakula ni utamaduni. Kutofautiana kwa vyakula vikuu katika jamii kunatupa ufahamu juu ya athari za lishe kwenye kukabiliana na magonjwa. Pia unatuonyesha jinsi ya kuboresha afya ya umma.

Ni lazima ieleweke kwamba chakula kikuu huupa mwili tu kile kilichopo katika chakula hicho kwa wingi. Kwa hivyo, haishangazi kwamba watu wa tamaduni tofauti hutofautiana hata katika lishe waliyo nayo. Kwa mfano, watu kwenye mwambao wa ziwa na mito wana Omega-3 nyingi, lakini wale wanaoishi kwenye ndizi wana kalsiamu nyingi. Vyakula vikuu vina wanga mwingi kwa hivyo kalori nyingi. Hivyo wanahitaji vyakula vya visaidizi ili kuongeza baadhi ya virutubisho vinavyokosekana katika vyakula vikuu. Bofya link hii ili kusoma zaidi https://wp.me/pfP02s-fK

Ni muhimu kujua kwamba chakula kikuu hakiwezi kukidhi mahitaji yote ya mwili kwa afya njema. Kuna haja ya chakula cha ziada kwa makundi yote ya watu wawe watoto au watu wazima. Hii itakusaidia kufidia virutubishi unavyokosa katika chakula kikuu. Kula vyakula tofauti kutatusaidia kukidhi mahitaji ya lishe yaliyopendekezwa.

Vyakula vinatofautiana katika vifurushi vyao vya asili vya lishe. Kwa mfano mayai yana protini nyingi lakini asilimia yake inatofautiana na ile ya mimea jamii ya kunde na maziwa. Ni tofauti hii katika lishe hufanya iwe muhimu sana kwa mtu kula vyakula tofauti tofauti. Ili kufikia malengo na madhumuni ya chakula katika mwili, tunaweza kuzingatia yafuatayo.

• Kula mlo kamili mara kwa mara ni muhimu. Inashauriwa sana kula milo mitatu kwa siku. Hata kama watakula milo miwili yenye uwiano kamili, inatosha kwa siku. Jambo la kuzingatia hapa ni kwamba unapaswa kula milo iliyosheheni virutubisho vya kutosha. Kwa mtoto mdogo, anapaswa kula mara kwa mara vitu vidogo baada ya chakula. Yeye ni kama kuku, anapaswa kuchuna na kula mara kwa mara lakini hakikisha kuna tofauti.

• Tumia vyakula vya ziada vinavyoupa mwili nguvu na ulinzi. Vyakula kama sukari, mafuta ya mboga kama karanga, korosho, ufuta ni muhimu usikose katika lishe yako. Mpe mtoto mchele wa kuchemsha au viazi mviringo na mafuta ili kumfanya mtoto awe na nguvu. Vyakula vilivyoimarishwa vinapoongezwa kwenye lishe kuu, husaidia mwili kutoa nishati ya kutosha.

• Ni lazima uwe na vyakula vya kujenga mwili. Vyakula hivi ni pamoja na protini kutoka kwa mayai, maziwa, samaki au vyakula vinavyotokana na mimea.

Katika vikundi vya chakula, pia kuna vyakula vya kinga. Hii inaupa mwili ulinzi kwa kuongeza kiwango cha vitamini na madini mwilini. Matunda na mboga, hasa ya kijani, ni muhimu kuongeza kwenye chakula kikuu. Chakula kikuu tulicho nacho, hakitoshi kuipa miili yetu kila kitu inachohitaji. Lakini huwezi kupata chakula chote unachohitaji, lakini fanya kadri uwezavyo ili kupata vyakula vya ziada katika mazingira yako.

Hatuwezi kupata chakula chote tunachohitaji kwa sababu aina zake hutegemea mgawanyo wa kijiografia. Lakini ni ukweli ulio wazi kwamba tunaweza kupata mbadala wa kila kitu ambacho hatuna katika mazingira yetu. Ikiwa hupati sukari basi kuna asali kama mbadala na kama huna uwezo wa kununua nyama unaweza kutumia kunde kwa wingi.

Kwa hiyo, tunaweza kula vyakula vyetu vya asili lakini ni afya kuongeza vyakula vya ziada vinavyopatikana katika mazingira yetu. Haya yatatusaidia kupata vitamini na madini ya kutosha ambayo hayapo kwenye vyakula vyetu vikuu. Tumia vyakula vifuatavyo kama mbadala wa vyakula ambavyo huwezi kupata:

• Ikiwa una mzio wa maziwa na bidhaa zake kama vile siagi na jibini. Tumia maziwa ya soya, au tui la nazi.
• Ikiwa una mzio wa uyoga na bidhaa zake- Tumia biringanya, seitan, tofu na tempeh.
• Tumia sukari mbichi ikiwa una mzio wa asali. Unaweza kutumia pia sharubati ya ndizi mbivu. Pia, unaweza kutumia molasi au sukari guru. Unaweza pia kutumia sharubati ya mahindi, sharubati ya kimea ya shayiri au tende.
• Ikiwa una mzio wa samaki na bidhaa zake – tumia tofu, ndizi, na fenesi
• Ikiwa una mzio wa mayai hakikisha unasoma viambato kabla hujatumia.